Tình hình tại các tỉnh miền Bắc: Thường bị bán sang Trung Quốc

• Chính sách một con cùng với tư tưởng trọng nam khinh nữ nhiều thập kỷ qua tại Trung Quốc đã khiến cho nước này có tỷ lệ chênh lệch giới tính nam nữ rơi vào tình trạng báo động. Do vậy, nhu cầu “nhập khẩu cô dâu” cũng như mua trẻ sơ sinh về làm con nuôi từ những nước láng giềng với Trung Quốc, trong đó có Việt Nam đã trở nên phổ biến.
• Điều kiện phát triển kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, thiếu việc làm ở nhiều địa phương, chính sách mở cửa, hội nhập, thông thoáng trong xuất cảnh, thiếu cảnh giác của người dân.
• Trình độ dân trí thấp, hiểu biết về pháp luật còn nhiều hạn chế, đặc biệt vẫn còn tồn tại nhiều phong tục, tập quán lạc hậu

Tuyến đường bộ giáp biên giới Campuchia vừa là địa bàn tiếp nhận phụ nữ và trẻ em Việt Nam bị mua bán sang, vừa là địa điểm trung chuyển sang các nước thứ ba để ép buộc lấy chồng bất hợp pháp, hoạt động mại dâm, cưỡng bức lao động, đẻ thuê, v.v.

• Chủ yếu tại các tỉnh Tây Nam bộ như Tây Ninh, Đồng Tháp, Hậu Giang, Kiên Giang, An Giang.
•  Một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do:
  • Campuchia triển khai các dự án phát triển du lịch, dịch vụ giải trí như vũ trường, sòng bạc ở các khu vực giáp biên giới Việt Nam, do đó dẫn đến tình trạng có nhu cầu tuyển dụng nhân viên, đặc biệt là nữ.
  • Thiếu việc làm
  • Trình độ dân trí thấp, bị hấp dẫn bởi những lời mời chào “việc nhẹ lương cao”

Tuyến đường bộ giáp biên giới Lào

Chủ yếu tại các tỉnh: Hà Tĩnh, Quảng Trị, Nghệ An, Thanh Hóa. Các nạn nhân là phụ nữ và nam giới, đa phần bán vào các động mại dâm dọc biên giới hoặc bị cưỡng bức lao động trong các khu vực khai thác khoáng sản trái phép.

Ngoài ra, gười lao động đi theo con đường chính thống bằng visa du lịch sang các nước châu Âu và sau đó trốn ở lại để lao động chui, bất hợp pháp.

Nguyên nhân của tình trạng trên có thể do:

• Khu vực miền Trung thường xuyên lũ lụt, hoạt động sản xuất hết sức khó khăn, người dân ở đây vô cùng mong muốn thoát nghèo. Việc đi xuất khẩu lao động mang lại nguồn thu nhập hấp dẫn.
• Chính sách của một số công ty tại Nhật Bản không tiếp nhận lao động Thanh – Nghệ – Tĩnh do tỉ lệ lao động trốn việc, phá hợp đồng của các tỉnh này cao. Việc những doanh nghiệp hạn chế một số tỉnh không hiếm gặp, nhưng lại gây luồng thông tin rất xấu trong suy nghĩ người lao động, do vậy họ chọn con đường xuất khẩu lao động bất hợp pháp qua các công ty môi giới thay vì con đường chính thống

Các yếu tố thúc đẩy người dân di cư

Theo Khảo sát về Tình hình MBN và di cư an toàn thực hiện bởi Pacific Links Foundation và Hội đồng Anh tại 5 tỉnh: Hải Phòng, Hà Tĩnh, Nghệ An, Quảng Bình, Quảng Ninh.

Có 3 nguyên nhân chính khiến người địa phương quyết định di cư, bao gồm:

• Thu nhập thấp.
• Không có việc làm.
• Tìm kiếm cơ hội học tập.

Bên cạnh đó, người tham gia khảo sát tại Quảng Ninh cho rằng “Thích thử thách, điều mới mẻ” cũng là yếu tố khiến người tại địa phương quyết định di cư (41%).

Hình 11: Các yếu tố thúc đẩy di cư

Nguồn ảnh: Nguyễn Anh Thư

Hình 12: Ba yếu tố chính thúc đẩy di cư

Nguồn ảnh: Nguyễn Anh Thư

Tham khảo Sổ tay Di cư an toàn của dự án Từ Hậu trường tới Tương lai tại đây.