1.Bối cảnh vấn đề tại Việt Nam: 30 phút 

a. Kết quả bài học :  

• Hiểu về vấn đề mua bán người và di cư không an toàn tại Việt Nam 
• Chia sẻ về vấn đề mua bán người và di cư không an toàn tại địa phương mình 
• Được truyền cảm hứng để hành động 

b. Hoạt động trải nghiệm: Thẻ hình ảnh 

• Mời người tham gia di chuyển tự do trong phòng và nghĩ về vấn đề mua bán người và di cư không an toàn ở tại địa phương mình. Đó có thể là một câu chuyện về một người thân của bạn, một người mà bạn biết hoặc những tác động mà bạn nhìn thấy vấn đề này đang mang lại. 
• Sau khi di chuyển, người tham gia dừng chân tại bàn có sẵn các hình ảnh và lựa chọn 1 hình ảnh kết nối với những cảm xúc bên trong họ khi nghĩ về vấn đề mua bán người và di cư không an toàn 
• Lưu ý: Người điều phối in màu các hình ảnh khổ A5, tham khảo hình minh họa ở dưới. 

Hình 2: Hình ảnh minh họa hoạt động thẻ hình ảnh

Nguồn ảnh: Nguyễn Anh Thư

• Mời người tham gia quay trở lại vòng tròn  
• Lần lượt mỗi người chia sẻ về: Tên của mình – Quê hương của mình/ Nơi mình đang sinh sống – Thẻ bài nói về điều gì về vấn đề mua bán người và di cư không an toàn tại địa phương của mình

c. Tổng kết kiến thức: 

• Sau khi lắng nghe mọi người chia sẻ, người điều phối tổng kết và chia sẻ thêm về định nghĩa về Mua bán người và Di cư không an toàn 
• Một số các thông tin tổng quan về tình hình mua bán người và di cư không an toàn tại Việt Nam trong những năm gần đây 
• Mua bán người^[1] và di cư không an toàn^[2] là những thách thức đầy phức tạp và đe dọa nghiêm trọng đến nhân quyền và tự do cá nhân trên toàn thế giới. Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo Phòng, chống tội phạm của chính phủ (138/CP), từ năm 2016 – 2020, cả nước phát hiện 1266 vụ, với 1690 đối tượng phạm tội, lừa bán 2956 nạn nhân. 

d. Tình hình mua bán người  

• Tội phạm MBN diễn biến phức tạp với tính chất, quy mô và thủ đoạn hoạt động phạm tội ngày càng tinh vi, có tổ chức chặt chẽ giữa người mua và người bán. Đối tượng cư trú trong nội địa móc nối với các đối tượng ở khu vực biên giới, người Việt Nam cư trú ở nước ngoài, tạo thành đường dây tội phạm khép kín nhằm dụ dỗ lừa đưa nạn nhân ra nước ngoài bán trục lợi. 
• Tội phạm mua bán người đã phát hiện xảy ra trên phạm vi 63 tỉnh, thành phố, nạn nhân không chỉ là phụ nữ, trẻ em, mà đã xuất hiện tình trạng mua bán nam giới, mua bán trẻ sơ sinh, bào thai, mua bán nội tạng, đẻ thuê, v.v. trong đó, có nhiều vụ mua bán trẻ sơ sinh, bào thai sang Trung Quốc

Phụ lục 1.1 – Tình trạng mua bán người

2. Vận động sự tham gia của các bên liên quan: 45 phút 

a. Kết quả bài học :  

• Hiểu về tầm quan trọng của việc vận động sự tham gia của các bên liên quan trong giải quyết vấn đề 
• Xác định được vai trò của các bên liên quan 

b. Hoạt động trải nghiệm: Thảo luận nhóm 

• Mở đầu bài học bằng cuộc thảo luận với cả lớp.  
• Hỏi cả lớp: “Những tổ chức nào có thể giúp phòng, chống mua bán người và hỗ trợ di cư an toàn?” 
• Khuyến khích người tham gia chỉ ra các tổ chức.  
• Khi người tham gia trả lời, viết câu trả lời trên bảng. Chia theo ba loại:Cơ quan nhà nước – chính quyền, Tổ chức xã hội – đoàn thể, Doanh nghiệp – Đơn vị tư nhân. Điều này sẽ giúp minh họa rằng cần phải làm việc với tất cả các cơ quan / tổ chức trên để phòng chống mua bán người, hỗ trợ di cư an toàn. 
• Khi kết thúc thảo luận, trình chiếu trang PowerPoint liệt kê các cơ quan / tổ chức đối tác – đó không phải là câu “trả lời chính xác”, phối hợp các bên liên quan như thế nào tùy thuộc vào tình hình thực tiễn tại địa phương (Phụ lục 3.1 – Các bên liên quan và vai trò của họ)

• Hỏi cả lớp xem có những tên cơ quan / tổ chức giống như trong danh sách của bạn không và đảm bảo học viên biết những gì họ làm tại địa phương của mình 

c. Tổng kết hoạt động: 

Giới thiệu về cơ chế phối hợp liên ngành trong phòng, chống tội phạm mua bán người, hỗ trợ di cư an toàn: 

Gói dịch vụ thiết yếu theo chuẩn quốc tế bao gồm: Y tế, hành pháp và tư pháp, xã hội và điều phối với các hành động như: 

• Tiếp cận và xử lý thông tin; 
• Tư vấn; 
• Đường dây nóng (khẩn cấp); 
• Nhà tạm lánh an toàn; 
• Hỗ trợ về tài chính và vật chất; 
• Làm, phục hồi, thay thế giấy tờ tùy thân; 
• Thông tin, tư vấn, hỗ trợ pháp lý; 
• Hỗ trợ tư vấn tâm lý – xã hội; 
• Hỗ trợ lấy nạn nhân làm trung tâm; 
• Dịch vụ cho trẻ em; 
• Thông tin, giáo dục và khuyến khích sự tham gia của cộng đồng; 
• Hỗ trợ hướng tới sự độc lập, phục hồi và tự chủ về kinh tế. 

Phụ lục 1.2 – Tham khảo các dịch vụ hỗ trợ

d. Tổng kết ý chính: Để giải quyết những vấn đề này, cần tiếp cận đa ngành với sự tham gia của nhiều bên liên quan tại địa phương, bao gồm: 

Hình 4: Sự tham gia của các bên liên quan

Nguồn ảnh: Thiết kế bởi Nguyễn Anh Thư

• Sự đóng góp đa dạng của các bên liên quan: Vấn đề này đặc biệt phức tạp và đa chiều, yêu cầu sự đóng góp từ các bên với kiến thức và nguồn lực đa dạng.  
• Kết hợp kiến thức và nguồn lực: Sự hợp tác giữa các bên liên quan sẽ giúp tận dụng kiến thức và nguồn lực từ mọi phía. Cơ quan chính quyền đem đến hiểu biết về pháp luật và quy định, tổ chức đoàn thể xã hội mang kinh nghiệm về tuyên truyền  cao nhận thức cho cộng đồng cũng như hỗ trợ tâm lý và xã hội cho nạn nhân, còn doanh nghiệp có khả năng tài trợ tài chính cho chương trình và cung cấp cơ hội việc làm an toàn cho người bị ảnh hưởng. 
• Hiểu biết toàn diện về hoàn cảnh địa phương: Các bên liên quan tại địa phương thường có những hiểu biết đa chiều về hoàn cảnh cũng như các yếu tố đặc thù và môi trường xã hội tại địa phương.  
• Cung cấp hỗ trợ cụ thể: Các bên liên quan tại địa phương có khả năng cung cấp hỗ trợ cụ thể cho cộng đồng cũng như các nạn nhân, bao gồm dịch vụ hỗ trợ, tư vấn tâm lý, chỗ ở an toàn và dịch vụ y tế. Họ hiểu rõ nhu cầu cụ thể của cộng đồng và nạn nhân. 
• Xây dựng năng lực địa phương: Sự tham gia của các bên liên quan có thể bao gồm việc đào tạo cán bộ cơ sở, cải thiện quy trình và tăng cường khả năng phát hiện và báo cáo các trường hợp mua bán người. Điều này giúp xây dựng một cộng đồng địa phương có năng lực mạnh mẽ hơn trong việc ngăn chặn và đối phó với vấn đề này. 
• Nâng cao ý thức cộng đồng: Sự tham gia của các bên liên quan cũng có thể thúc đẩy các tranh luận và tạo sự nhận thức trong cộng đồng về vấn đề mua bán người và di cư không an toàn. 

^[1] Mua bán người (MBN) là những hành động liên quan đến việc tuyển dụng, vận chuyển, chuyển giao, chứa chấp hoặc tiếp nhận một hoặc nhiều người thông qua thủ đoạn đe doạ, sử dụng vũ lực, bắt cóc, dụ dỗ, lừa gạt, lạm dụng quyền lực hoặc những thủ đoạn khác nhằm mục đích bóc lột tình dục, bóc lột sức lao động, ép buộc làm nô lệ, lấy đi một phần cơ thể – Điều 3, Nghị định thư Palermo. 2000

^[2] Đưa người di cư trái phép là việc giao dịch để đạt được trực tiếp hoặc gián tiếp lợi ích về tài chính hoặc lợi ích vật chất khác từ việc một người nhập cảnh trái phép vào một quốc gia thành viên, mà người này không phải là công dân của quốc gia đó hoặc thường trú tại quốc gia đó –  Điều 3a của Nghị định thư của Liên Hợp Quốc về chống đưa người di cư trái phép bằng đường bộ, đường biển và đường không. 2000.