1. Xây dựng khung dự án: 60 phút

a. Kết quả bài học: 

• Nắm được các khái niệm về Tác động (Impact) – Mục tiêu (Outcome) – Kết quả đầu ra (Output) – Hoạt động (Activity) – Đầu vào (Input) 
• Xác định được các chỉ số để đo lường Tác động – Mục tiêu – Kết quả đầu ra 

b. Hoạt động trải nghiệm: 

• Giới thiệu về các khái niệm về Khung logic của dự án^[1]: 
• Input (Đầu vào): Những dữ liệu đầu vào mà bạn cần thực hiện để tạo ra các kết quả. Đầu vào có thể bao gồm tài chính, chuyên môn kỹ thuật, các mối quan hệ và nhân sự,… 
• Activity (Hoạt động): Các hành động của dự án và các bên liên quan được thiết kế để đáp ứng các mục tiêu của dự án. 
• Output (Kết quả đầu ra): Các sản phẩm hữu hình và vô hình là kết quả của các hoạt động dự án. 
• Outcome (Mục tiêu): Sự thay đổi được mang lại bởi dự án của bạn. 
• Impact (Tác động): Các mục tiêu cao hơn mà bạn hy vọng dự án của mình sẽ đóng góp. 

Hình 16: Khung logic của dự án

Ví dụ về Dự án Từ hậu trường tới Tương lai

• Lưu ý: Tiến trình Đầu vào- Hoạt động – Kết quả đầu ra – Mục tiêu – Tác động là tiến trình của dòng thời gian khi tiến hành dự án. 
• Khi thiết kế dự án, chúng ta cần thiết kế theo chiều ngược lại: Bắt đầu từ Tác động, sau đó tới Mục tiêu của dự án, từ đó xác định các Kết quả đầu ra và các hoạt động cần tiến hành để đạt được kết quả đó và cuối cùng là các nguồn lực đầu vào cần thiết. 

c. Thực hành 

• Bước 1: Xác định Tác động của dự án: Mời người tham gia về nhóm dự án của địa phương mình để xác định tác động của dự án dựa trên câu hỏi: Các kết quả của dự án sẽ đóng góp như thế nào vào bức tranh chung khi vấn đề được giải quyết? 

• • Ví dụ dự án huyện Bố Trạch: Dự án hướng tới nâng cao nhận thức cho Đoàn viên thanh niên tại huyện Bố Trạch về phòng chống mua bán người và di cư bất hợp pháp, góp phần tạo môi trường sống an toàn, thúc đẩy tăng thêm số lượng người di cư, xuất khẩu lao động an toàn, theo con đường chính thống, từ đó hạn chế số người di cư bất hợp pháp. 
• Bước 2: Viết mục tiêu cụ thể cho dự án theo tiêu chí SMART dựa trên câu hỏi: Các hoạt động của dự án sẽ mang đến những SỰ THAY ĐỔI nào cho: Đối tượng hưởng lợi trực tiếp? & Biên liên quan phối hợp chính của dự án? 

Hình 17: Mục tiêu SMART

Ví dụ: Mục tiêu SMART của nhóm dự án huyện Bố Trạch 

• Mục tiêu 1: Đối tượng đích của dự án 

Đến cuối tháng 3/2024 ít nhất 85% ĐVTN được phổ biến kiến thức, kỹ năng về di cư bất hợp pháp và phòng chống mua bán người tại 4 xã trọng điểm (Nhân Trạch, Hải Phú, Thanh Trạch, Phúc Trạch). 

• Mục tiêu 2: Sự thay đổi của biên liên quan – Đồn biên phòng 

Tạo sự phối hợp hiệu quả, thường xuyên chặt chẽ với Đồn biên phòng và một số Hội, Đoàn thể liên quan, cụ thể là ký kết được 01 chương trình Phối hợp hàng năm, trong đó mỗi năm tổ chức ít nhất 01 hoạt động tuyên truyền tới ít nhất 450-500 đối tượng học sinh. 

2. Những chỉ số thành công: 60 phút

a. Kết quả bài học:  

• Nắm được khái niệm về các chỉ số 
• Viết được các chỉ số đo lường sự thành công cho các hoạt động của dự án 

b. Hoạt động trải nghiệm: 

• Đặt câu hỏi cho người tham gia: “Làm thế nào để biết được dự án của các bạn đã thành công hay chưa?”  

-> Bằng việc nhìn thấy sự thay đổi và thu thập bằng chứng. 

• Việc xác định như thế nào để biết chúng ta đã thành công là rất quan trọng và cần được thống nhất trước khi triển khai các dự án. Việc xác định đó được dựa vào các chỉ số (indicators) 
• Đặt câu hỏi cho người tham gia: “Chúng ta đều không nhìn thấy được cơn gió, vậy làm thế nào để xác định được có cơn gió vừa thổi qua?” 
  • Thông qua mức độ rung, nghiêng của lá, cây—> Chỉ số định tính 
  • Thông qua số lượng cây bị rung, nghiêng—-> Chỉ số định lượng 

• Phân biệt chỉ số định tính và định lượng^[2]
  • Các chỉ số định lượng được báo cáo dưới dạng con số,chẳng hạn như đơn vị, giá cả, tỷ lệ…. 
  • Các chỉ số định tính được báo cáo dưới dạng từ, ví dụ: câu chuyện, đoạn văn, nghiên cứu điển hình và báo cáo 
• Cả hai chỉ số định lượng và định tính đều có điểm mạnh và điểm yếu, và thường cả hai đều cần thiết trong việc đo lường thành công của dự án. 
• Ví dụ, để xác định mức độ thành công của dự án phòng chống buôn bán người sẽ rất khó nếu chỉ có các chỉ số về sự thay đổi nhận thức của người dân mà không có chỉ số về số lượng người tham gia. 
• Tương tự, các báo cáo về số người hưởng lợi bởi dự án sẽ cần được bổ sung bằng cách mô tả thông tin minh họa những thay đổi trong cuộc sống cá nhân sau khi dự án diễn ra. 

• Chia lớp thành 4 nhóm, chơi trò chơi thi đua ghi điểm bằng cách đưa ra các chỉ số định tính và định lượng cho các tình huống sau: 

1. 1. Một người bị cháy nắng 
   2. Một dòng sông sạch 
   3. Mức độ an toàn giao thông được cải thiện 
   4. Giảm thiểu nạn buôn bán người ở địa phương 
   5. Cải thiện chất lượng thực phẩm tại một nhà hàng ở Hạ Long 
   6. Mối quan hệ tốt hơn giữa các cặp đôi 
   7. Cải thiện chất lượng giáo dục tại trường học 
   8. Cải thiện sự tham gia của thanh niên trong quá trình phòng chống buôn bán người và di cư không an toàn tại địa phương. 

• Từ các chỉ số mà các nhóm đưa ra, giới thiệu về cách đo lường chỉ số định tính và định lượng kèm theo ví dụ qua bảng sau:  

c. Thực hành:  

• Mời người tham gia quay trở về với nhóm địa phương của mình để thực hành 
• Từ ý tưởng được chọn trong phần Thiết kế giải pháp 
• Liệt kê ra các hoạt động chính của dự án để thực hiện ý tưởng đó 
• Với mỗi hoạt động, viết các chỉ số định tính và định lượng để đo lường sự thành công của dự án 

Tham khảo: Phụ lục 5 – Ví dụ về dự án huyện Bố Trạch

^[1] Indicators of Inputs, Activities, Outputs, Outcomes and Impact – CCVRI – UK Aid (Chỉ số Đầu vào, Hoạt động, Kết quả đầu ra, Mục tiêu và Tác động – CCVRI, UK Aid) (Xem thêm tại đây – chỉ có tiếng Anh)

^[2] Indicators, Intract, M&E Training & Consultancy – Chỉ số, Đội ngũ Intract, Trung tâm Tập huấn & Tư vấn M&E (Xem thêm tại đây – chỉ có Tiếng Anh)

Nguồn ảnh: Thiết kế bởi Nguyễn Anh Thư